Sigorta & Ekspertiz Sözlüğü

Abandonment

Sigortalının eşyanın tam kayıp sayıldığını bildirerek tazminat talep etmesi; mülkiyet sigortacıya geçer.

Insurance Agent

Sigorta şirketi adına poliçe satan, prim tahsil eden ve sınırlı yetkilerle hareket eden aracı.

Tarafların karşılıklı irade beyanıyla kurulan hukuki bağ; sigorta, taşıma, satım gibi tüm sözleşmeler akdîdir.

Letter of Credit

Bankanın, belirli belgelerin ibrazı karşılığında ödeme yapmayı taahhüt ettiği banka aracılı ödeme şekli.

Average Clause

Noksan sigortada oransal tenzilat uygulamasının uluslararası sigorta hukukundaki karşılığı.

Insurance Broker

Sigortalı adına hareket eden, birden fazla sigortacıyla çalışan bağımsız aracı.

Cost and Freight

Incoterm 2020 — satıcı navlun öder ama sigorta yapma yükümlülüğü YOKTUR. Risk gemiye yüklemede alıcıya geçer.

Cost, Insurance and Freight

Incoterm 2020 — satıcı navlun ve minimum sigorta (ICC C) öder; risk gemiye yüklemede alıcıya geçer.

Carriage and Insurance Paid To

Incoterm 2020 — satıcı taşıma + TAM kapsam (ICC A) sigorta öder; tüm taşıma modlarında geçerli.

Convention on the Contract for the International Carriage of Goods by Road

Uluslararası karayolu eşya taşıma sözleşmesini düzenleyen çok taraflı uluslararası konvansiyon.

CMR Consignment Note

CMR Konvansiyonu kapsamındaki taşımalarda düzenlenen resmi sevk belgesi; sözleşmenin ispatı ve taşıma koşullarının ka…

Delivered Duty Paid

Incoterm 2020 — satıcı ithalat gümrüğü dahil tüm masrafları üstlenir; alıcı için en basit, satıcı için en yüklü terim.

Insurance Survey / Loss Adjustment

Sigortalı olayın fiziksel ve mali incelemesini yaparak hasar raporu düzenleyen bağımsız teknik uzman süreci.

Emtea Nakliyat Genel Şartları'nın noksan sigorta tenzilatını düzenleyen kritik hükmü.

Free Carrier

Incoterm 2020 — satıcı malı taşıyıcıya teslim eder ve ihracat gümrüğünü yapar; risk teslim anında geçer.

Free On Board

Incoterm 2020 — risk mal gemiye yüklendiği anda alıcıya geçer; navlun ve sigorta alıcıya ait.

Hague-Visby Rules

Uluslararası deniz taşımacılığında taşıyıcı sorumluluğunu düzenleyen konvansiyon — CMR'nin deniz karşılığı.

Subrogation

Sigortacının ödediği tazminat kadar sigortalının haklarına kanunen halef olması.

Loss Notification

Hasarın taşıyıcı veya sigortacıya belirli sürede yazılı olarak bildirilmesi — hak koruma mekanizması.

Institute Cargo Clauses A, B, C

Londra piyasası tarafından geliştirilen uluslararası nakliyat sigortası teminat seviyeleri — A en geniş, C en dar.

International Commercial Terms

ICC tarafından yayınlanan uluslararası ticaret terimleri — risk devir noktası ve masraf paylaşımını düzenler.

Inherent Vice

Eşyanın doğası gereği taşıma sırasında kaçınılmaz olarak gerçekleşen bozulma veya kusur.

Bill of Lading (B/L)

Deniz taşımacılığında taşıyıcının düzenlediği; sözleşmenin ispatı, tesellüm makbuzu ve mal mülkiyet belgesi işlevleri…

Deductible / Franchise

Sigortalı tarafından her hasarda üstlenilen ve tazminattan düşülen kısım.

Freight

Taşıyıcıya yük taşıma karşılığında ödenen ücret; bazı Incoterm'lerde tazminat hesabının parçası.

Under-insurance

Sigorta bedelinin eşyanın gerçek değerinin (fatura tutarı) altında kalması durumu.

Shipped on Board

Konşimento üzerine, malın fiilen gemiye yüklendiğini belirten kayıt; FOB/CIF için şart.

Constructive Total Loss

Eşyanın onarımının ekonomik olarak mantıksız hale gelmesi; tam hasar hükümlerinin uygulandığı durum.

Proforma Invoice

Satış işlemi kesinleşmeden önce düzenlenen ön fatura; bağlayıcı sözleşme değildir.

Reservation / Remark

Teslim belgesine yazılı olarak düşülen hasar veya eksiklik kaydı — ispat yükü dağılımında kritik.

Recourse / Subrogation Action

Sigortacının tazminat ödedikten sonra hasardan sorumlu üçüncü tarafa (genelde taşıyıcı) başvurması.

Special Drawing Rights

IMF'nin uluslararası rezerv birimi — taşımacılık tazminat sınırlarında kullanılan hesap birimi.

Insurance Loss Adjuster / Surveyor

Sigorta hasarlarında teknik inceleme ve tazminat tespiti yapan, TOBB Levhası'na kayıtlı bağımsız uzman.

Insurance Policy

Sigortalı ile sigortacı arasındaki sözleşmenin resmi yazılı belgesi; teminat, prim, süre ve özel koşulları içerir.

Insurer

Risk karşılığında prim alan ve hasar durumunda tazminat ödemekle yükümlü sigorta şirketi.

Insured

Sigorta sözleşmesinde primi ödeyen ve hasar durumunda tazminat hakkı doğan taraf.

Salvage Value

Hasar sonrası eşyanın sahip olduğu kurtarılabilir veya hurda değer.

Survey Report

Hasar mahallinde yapılan teknik inceleme sonucu düzenlenen ön tespit raporu.

Deduction

Tazminat tutarından çeşitli nedenlerle yapılan kesinti — muafiyet, noksan sigorta, amortisman vb.

Commercial Invoice

Satıcının alıcıya düzenlediği ve ticari işlemin parasal değerini gösteren resmi belge.

Turkish Commercial Code

Türk ticaret hukukunun temel kanunu — taşıma, sigorta, ticari işletme ve kıymetli evrak hükümlerini içerir.

Statute of Limitations

Bir hakkın dava yoluyla talep edilebilme süresi — sigorta ve taşıma davalarında kritik.