Sigorta Tazminat Zamanaşımı: Tüm Branşlar — Tablo ve Örnekler
Kasko, yangın, trafik, CMR, Hague-Visby — her branşın zamanaşımı süresi ve başlangıç tarihleri. Kesme ve durdurma kuralları.
- ✓Sigorta tazminat zamanaşımı branşa göre 1 yıl ile 10 yıl arasında değişir — tek formül yok.
- ✓En sık karıştırılan: taşıyıcıya rücu süresi (CMR 1 yıl, HVR 1 yıl) ≠ sigortacıya başvuru süresi (TTK 2 yıl).
- ✓Süre başlangıcı hasar tarihi değildir — genelde "ret öğrenilmesi" veya "teslim tarihi"dir; bu fark davaları kurtarır veya batırır.
- ✓Yazılı başvuru, ihbar, müzakere süreyi keser veya durdurur. Sözlü iletişim süreyi durdurmaz.
- ✓Eksper raporu ihbar tarihlerini ve yazışma zincirini belgelemeli — dosyanın hukuki ölçümlenmesi bu bilgilere dayanır.
Sigortacılıkta "zamanaşımı" diye tek bir süre yoktur — her branşın, her taraf ilişkisinin kendi süresi vardır. Sigortalının sigortacıya başvurusu 2 yıl; sigortacının taşıyıcıya rücu süresi 1 yıl; trafik kazasında karşı tarafa dava süresi 2/10 yıl. Bu yazıda tüm önemli süreleri branş bazlı listeliyor, süre başlangıcını ve kesme/durdurma kurallarını açıklıyoruz.
Zamanaşımı Neden Bu Kadar Kritik?
Zamanaşımı kavramı Türk hukukunda hak kayıp sebebidir — mutlak defi. Karşı taraf itiraz ederse ve süre aşılmış olduğu ispatlanırsa, hakkın esasa girmeden reddedilir. "Benim hasarım gerçek, tazminat almalıyım" argümanı tek başına yetmez; süre içinde işlem yapılmış olması şart.
Tüm Branşlar — Zamanaşımı Tablosu
| Branş / İlişki | Süre | Başlangıç | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Kara Sigortaları (Kasko, Yangın) | 2 yıl | Tazminat talebinin reddinin öğrenilmesi | TTK m.1420 |
| Deniz Sigortaları (Emtea, Tekne) | 2 yıl | Tazminat talebinin reddinin öğrenilmesi | TTK m.1482 |
| Sorumluluk Sigortaları (Trafik ZMMS) | 2 yıl / 10 yıl mutlak | Zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesi | TBK m.72, KTK m.109 |
| Hayat Sigortaları | 2 yıl | Vefat tarihi | TTK m.1420 |
| Sağlık Sigortaları | 2 yıl | Tıbbi işlem tarihi | TTK m.1420 |
| Taşıyıcı CMR (Karayolu) | 1 yıl / 3 yıl (kasıt) | Teslim / teslim edilmesi gereken tarih | CMR m.32 |
| Taşıyıcı Hague-Visby (Deniz) | 1 yıl | Teslim edilme tarihi | HVR m.III/6 |
| TTK Yurt İçi Taşıma | 1 yıl / 3 yıl (kasıt) | Teslim tarihi | TTK m.855 |
| Montreal (Havayolu) | 2 yıl | Varış / varış tarihi | Montreal m.35 |
İki Ayrı Süre Kavramı
Bir hasar dosyasında iki farklı zamanaşımı paralel işler:
Kara sigortalarında 2 yıl (TTK m.1420). Başlangıç "tazminat talebinin reddedildiğinin öğrenildiği tarih"tir. Hasar tarihinden değil! Sigortacıya yazılı başvuru yapılınca süre durur; sigortacının ret cevabı gelince süre yeniden işler.
CMR'de 1 yıl, HVR'de 1 yıl, yurt içi taşımada TTK'ya göre 1 yıl, trafik kazasında TBK m.72 uyarınca 2/10 yıl. Başlangıç hasar tarihi (veya teslim tarihi). Rücu yazımız detayları içerir.
Süreyi Kesen ve Durduran Haller
Kesen Haller (Süre yeniden başlar)
- Dava veya tahkim başvurusu
- İcra takibi
- Borçlunun borcu kısmen ödemesi veya ikrar etmesi
- Arabuluculuk başvurusu (bazı hallerde)
Durduran Haller (Duraksatır, kaldığı yerden devam)
- Sigortacıya yazılı başvuru — cevap süresince
- Fiili imkansızlık (mücbir sebep)
- Karşı tarafın ikamet/iletişim bilgisinin bilinememesi
CMR Örneği — Süre Hesabı
Senaryo: 15 Ocak 2026'da yüklenen, 22 Ocak'ta teslim edilmesi gereken kargo 25 Ocak'ta teslim edildi, içinde gizli hasar bulundu.
15 Şubat 2026 — 21 takvim gün gecikme ihbar süresi bitiyor (varsa CMR m.30/3).
25 Ocak 2027 — 1 yıllık rücu zamanaşımı sonu (CMR m.32). Dava bu tarihe kadar açılmalı.
25 Ocak 2029 — 3 yıllık zamanaşımı (eğer taşıyıcı pervasız davrandıysa, TTK m.1187/CMR m.29 kapsamında).
Trafik Kazası Örneği
Senaryo: 10 Mart 2026 trafik kazası. Karşı taraf %100 kusurlu. Trafik sigortacısından tazminat talep ediyorsunuz.
10 Mart 2028 — 2 yıllık TBK m.72 zamanaşımı sonu. Bu tarihe kadar dava açılmalı.
10 Mart 2036 — 10 yıllık mutlak zamanaşımı (TBK m.72 son fıkra). Bu tarihten sonra dava kesinlikle düşer.
Not: Trafik kazası aynı zamanda ceza davası konusuysa ceza zamanaşımı hukuk davasını uzatabilir (suç tarihinden itibaren 8-15 yıl olabilir).
Zamanaşımı Hatalarının 5 Kaynağı
- Hasar tarihinden başlamak: Kara sigortalarda süre "ret öğrenilmesi"nden başlar. Hasar 2026'da olsa bile ret 2027'de geldiyse süre 2029'a uzar.
- Rücu süresini sigortacı başvuru süresi sayarak. İki ayrı süre var — karıştırmayın.
- Sözlü başvuruyu yazılı sayarak. Sigortacıya telefonla başvurdum sanmak süreyi durdurmaz.
- Tatil günlerini saymak. "7 iş günü" 7 takvim günü değildir.
- E-postayı resmi tebligat saymak. Standart e-posta yeterli değil; KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) gerekir.
✓ İhbar tarihi (yazılı yöntem ve tarihi)
✓ Sigortacıya başvuru tarihi
✓ Sigortacı cevap tarihi (varsa ret tarihi)
✓ İlgili zamanaşımı süresi ve sonu
✓ Süre kesen/durduran işlemler
✓ Rücu zamanaşımı sonu (ayrıca hesaplı)
Sık Sorulan Sorular
Zamanaşımı kaçtıysa tazminat asla alınamaz mı?+
Pandemiye bağlı süreler durdurulmuş muydu?+
Rücu süresi 1 yıl — bu gerçekten yeterli mi?+
Ağır kusur zamanaşımı 3 yıl ama ağır kusuru nasıl ispatlarım?+
Kaynaklar
- TTK m.1420, m.1482, m.855, m.1187
- TBK m.72 (Haksız fiil zamanaşımı)
- CMR m.32 — Karayolu rücu zamanaşımı
- Hague-Visby Kuralları m.III/6 — Deniz rücu zamanaşımı
- Karayolları Trafik Kanunu m.109
İlgili yazılar: Rücu hakkı ve halefiyet, Rapor itiraz süreci, CMR ihbar süreleri.
Mevzuat değişiklikleri, yeni hesaplama araçları ve hasar dosyalarından pratik notlar — haftada bir, sadece değerli olduğunda.
İstediğiniz zaman tek tıkla abonelikten çıkabilirsiniz. E-posta adresiniz üçüncü taraflarla paylaşılmaz.
Bilgiyi pratiğe dönüştürün
Bu yazıdaki hesaplamaları ve mevzuat bilgisini tek platformda — belgeleri yükleyin, AI raporunuzu 5 dakikada hazırlasın.