CMR'de Hasar İhbar Süreleri: 7 Gün Neden Bu Kadar Kritik?
CMR Madde 30'un tam açıklaması. Görünür hasar, gizli hasar ve gecikme ihbarı arasındaki farklar. Süre nasıl sayılır, geçince ne olur?
- ✓CMR Madde 30: görünür hasar teslim anında, gizli hasar 7 iş günü, gecikme 21 takvim günü içinde yazılı ihbar edilmelidir.
- ✓7 iş günü sayımında pazar ve Türk resmî tatilleri hesaba katılmaz; teslim tarihi sayıma dahil değildir.
- ✓Süre geçerse alıcı malları tam teslim almış sayılır — taşıyıcıya rücu hakkı düşer, sigortacı kısıtlı tazminat ödeyebilir.
- ✓Deniz taşımacılığında (Hague-Visby) gizli hasar süresi sadece 3 takvim günüdür — branşa göre uygula.
- ✓Eksper raporunda ihbar tarihleri ve süre hesabı açıkça belirtilmelidir; rücu davasının kaderi bu bölüme bağlıdır.
Karayoluyla yapılan uluslararası taşımalarda hasar ihbar sürelerini bilmemek, tazminat hakkının tamamen kaybedilmesine yol açabilir. CMR Konvansiyonu Madde 30 çok açıktır: gizli hasarı 7 iş gününde bildirmeyen alıcı, malları eksiksiz teslim almış sayılır. Bu yazıda 7 günün nasıl hesaplandığını, eksper olarak ne zaman devreye girmeniz gerektiğini ve müvekkil firmayı nasıl bilgilendirmeniz gerektiğini anlatıyoruz.
CMR Konvansiyonu Nedir?
CMR (Convention relative au Contrat de Transport International de Marchandises par Route), uluslararası karayolu eşya taşıma sözleşmesini düzenleyen çok taraflı bir anlaşmadır. Türkiye, 3939 sayılı Kanun ile 1993'te CMR'ye taraf olmuş ve konvansiyon 14 Aralık 1993 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Türkiye'den çıkan veya Türkiye'ye gelen tüm uluslararası karayolu taşımaları — CMR klozu olan bir poliçe olsun ya da olmasın — bu konvansiyona tabidir.
CMR Madde 30 — İhbar Sürelerinin Tam Metni
"(1) Alıcı, taşıyıcı ile birlikte malları teslim alırken hasar veya kaybı incelemeyip, görünür hasar veya kayıp durumunda en geç teslim sırasında taşıyıcıya itirazda bulunmazsa, teslim alındığını kabul etmiş sayılır."
"(2) Görünür olmayan hasar veya kayıp söz konusu olduğunda, teslim tarihinden itibaren 7 takvim günü içinde (pazar günleri ve resmî tatil günleri hariç) taşıyıcıya yazılı itirazda bulunulması gerekir. Aksi hâlde teslim alındığına dair karine oluşur."
Üç Farklı İhbar Türü
7 İş Gününü Nasıl Sayacaksınız?
Madde 30, takvim günü değil iş günü der — ancak Türkçe çeviriler ve uygulamada zaman zaman karışıklık yaşanır. CMR'nin orijinal Fransızca metninde de "jours ouvrables" (iş günü) geçmektedir. Sayım yöntemi:
- Teslim tarihi sayıma dahil edilmez; ertesi gün 1. iş günüdür.
- Pazar günleri sayılmaz.
- Türk resmî tatilleri (bayramlar dahil) sayılmaz.
- 7 iş günü dolduktan sonra ihbar yapılmışsa süre geçmiştir.
- Yurt dışı teslimlerde teslim ülkesinin tatilleri de gözetilmelidir.
Pratik Örnek
Mal Pazartesi 3 Nisan 2026'da teslim alındı, gizli hasar Çarşamba 5 Nisan'da tespit edildi. Sayım: Salı (1), Çarşamba (2), Perşembe (3), Cuma (4), Pazartesi (5, Pazar atlandı), Salı (6), Çarşamba (7). Son ihbar tarihi: Çarşamba 12 Nisan 2026 mesai bitimine kadar. 13 Nisan'a kalan ihbar geç kalınmış sayılır.
Süre Geçince Ne Olur?
Süre geçince alıcı malları CMR'ye uygun teslim almış sayılır. Bu, taşıyıcıya karşı açılacak rücu davasının düşmesi anlamına gelir. Sigorta şirketi, sigortalının hatalı davranışı nedeniyle rücu hakkını yitirirse bu durumu tazminat miktarını etkileyen bir unsur olarak değerlendirebilir. Eksper raporunda bu durum mutlaka belirtilmelidir. Rücu hakkı ayakta kalsa bile taşıyıcının ödeyebileceği üst tutar CMR Madde 23/3 uyarınca brüt kg başına 8,33 SDR ile sınırlıdır — detaylı hesap için CMR SDR limiti yazımıza bakın.
Rezerv İmzası (Şerh) Nasıl Alınır?
Görünür hasar için en güçlü ispat aracı teslim belgesi üzerine alınan rezervdir. Uygulama:
- CMR veya konşimento üzerine "... adet koli hasarlı teslim alınmıştır" şeklinde yazılır.
- Taşıyıcının sürücüsü veya yetkili temsilcisi imzalar; imzadan kaçınırsa noter tutanağı tutulur.
- Fotoğraf ve video belgesi rezervin önemli desteğidir.
- Rezerv alındıktan sonra sigorta şirketi derhal haberdar edilmeli ve eksper atanması talep edilmelidir.
Hague-Visby Farkı — Deniz Taşımacılığı
Deniz konşimentosu (B/L) kapsamındaki taşımalarda Hague-Visby Kuralları geçerlidir. Gizli hasarda ihbar süresi 3 takvim günüdür (CMR'deki 7 iş gününün aksine). Branş farkı gözetilmeden aynı ihbar süresi uygulanırsa ciddi hak kayıpları yaşanabilir.
Sık Sorulan Sorular
Hasarı 7. iş günü akşamı öğrendim — süre nasıl sayılır?+
E-mail ile ihbar geçerli mi, yoksa iadeli taahhütlü mü göndermem gerekir?+
İhbar süresi kaçtıysa tazminat tamamen mi yanar?+
Türkiye içi taşımalarda CMR uygulanır mı?+
Mevzuat değişiklikleri, yeni hesaplama araçları ve hasar dosyalarından pratik notlar — haftada bir, sadece değerli olduğunda.
İstediğiniz zaman tek tıkla abonelikten çıkabilirsiniz. E-posta adresiniz üçüncü taraflarla paylaşılmaz.
İlgili Yazılar
Tüm Blog →Bilgiyi pratiğe dönüştürün
Bu yazıdaki hesaplamaları ve mevzuat bilgisini tek platformda — belgeleri yükleyin, AI raporunuzu 5 dakikada hazırlasın.