Kasko Genel Şartları Derinlemesine: A.3 23 İstisna Detayı

"Kasko poliçem her şeyi kapsıyor" algısı Türkiye\'deki en büyük sigorta yanılgılarından biri. Aslında Kasko Genel Şartları A.3 maddesi 23 farklı istisna durumu sayar. Bu yazı kasko ile ilgili her eksper ve sigortalı için "metin okuma" rehberi — özellikle A.3 ve A.5 maddelerine odaklanarak.

Genel Şartlar Yapısı

A.1 ve A.2 — Teminat Kapsamı

A.1 kapsamı genel tanımlar:

• A.1.1 Çarpışma: Aracın başka bir cisim veya araca çarpması
• A.1.2 Yangın ve Patlama: Motor, elektrik arızası kaynaklı dahil
• A.1.3 Çalınma: Tam veya kısmi (parça) çalınma
• A.1.4 Doğal afet: Fırtına, sel, dolu, çığ, deprem (ek klozla)

A.2 opsiyonel teminatlar:

• A.2.1 Ek teminatlar (hukuki yardım, ferdi kaza)
• A.2.2 Yerine araç teminatı
• A.2.3 Anahtar değiştirme
• A.2.4 Değer kaybı klozu (yeni — opsiyonel)

A.3 — Teminat Dışında Kalan Haller (23 Madde)

Kasko dosyalarının ret sebeplerinin %90\'ı bu maddede yatar. Tam liste:

A.3.1 - A.3.5 — Sürücü Kaynaklı

• A.3.1 Alkol: Yasal sınır üzerinde alkol
• A.3.2 Uyuşturucu: Her oran yasak
• A.3.3 Ehliyetsiz: Ehliyet sınıfı uygun olmayan sürücü
• A.3.4 Yetkisiz kullanım: Sigortalının izni olmadan kullanım (çalıntı değil)
• A.3.5 Yarış/eğitim: Yarış pistinde veya eğitim seansında

A.3.6 - A.3.11 — Kullanım Şekli

• A.3.6 Savaş, iç savaş, ihtilal, terör
• A.3.7 Nükleer: Radyasyon kaynaklı hasar
• A.3.8 Aracın taşıdığı yükten kaynaklı: Normal kullanım dışı yük
• A.3.9 Yasak amaçla kullanım: Kaçakçılık vb.
• A.3.10 Trafik kuralları ihlali: Hız aşımı, kırmızı ışık — büyük ihlal
• A.3.11 Kasıtlı hareket: Sigortalının kasıtlı zararı

A.3.12 - A.3.17 — Araç Durumu

• A.3.12 Muayenesiz araç: Geçerli araç muayenesi olmayan
• A.3.13 Plakasız / geçici plaka
• A.3.14 Tadilat: Sigortacı bildirilmemiş fabrika dışı tadilat
• A.3.15 Eski hasar: Sigortadan önce var olan hasar
• A.3.16 Normal aşınma
• A.3.17 Mekanik arıza: Yangın/patlama yaratmadıkça

A.3.18 - A.3.23 — Diğer

• A.3.18 Yolcu yaralanması: Ayrı ZMMS/İMM konusu
• A.3.19 Kargo hasarı: Nakliyat sigortasının konusu
• A.3.20 Lastik hasarı: Sadece lastik (başka parçayla birlikte değilse)
• A.3.21 Kötü niyetli hareket: 3. şahıs sabotajı (ek klozla kapsanabilir)
• A.3.22 Kiraya verilmiş araç: Bildirim yapılmamış kiralama
• A.3.23 İşletme dışı kullanım: Ticari araç özel kullanımda vb.

A.4 — Hasar ve Tazminat

A.4.1 — İhbar Yükümlülüğü

Sigortalı 5 iş günü içinde yazılı ihbar yapmalı. Acil durumlarda saat 8/24 çağrı merkezi araması yeterli ama yazılı takibi kısa sürede yapılmalı.

A.4.2 — Belgeler

Sigortalının hazırlaması gereken belgeler:

• Kaza tespit tutanağı (veya trafik polisi raporu)
• Ruhsat fotokopisi
• Ehliyet fotokopisi (kazadaki sürücü)
• Alkol raporu (ambulans/adliye)
• Hasar fotoğrafları
• Tamir teklifleri (3+ servis)
• Araç anahtarları (çalıntı dosyalarında)

A.4.3 — Hasar Hesabı

A.4.4 — Pert Kararı (Tam Hasar)

A.3.3 daha önceki yazımızda incelediğimiz pert eşiği burada düzenlenir. Ancak A.4.4 operasyonel kriterleri detaylar:

• Onarım maliyeti + sovtaj ≥ piyasa değeri → Pert
• Araç onarım kabul etmeyecek durumda → Pert (mekanik değerlendirme)
• Parça bulunamıyor — üretim durmuş → Pert değerlendirilebilir
• Sovtaj sigortacıya geçer

A.5 — Sigortacının Rücu Hakkı

Kasko Genel Şartlarının en ilginç maddesi. Sigortacı iki yönde rücu edebilir:

A.5.1 — Üçüncü Taraflara Rücu

Hasarın karşı taraf kaynaklı olması — sigortacı ödeme yapar, sonra kusurlu tarafa rücu. Bu standart halefiyet (TTK m.1472).

A.5.2 — Sigortalıya Rücu (İstisna Durumları)

Kasko\'nun ilginç mekanizması: A.3\'teki istisnalardan bazısında sigortacı önce ödeyebilir sonra sigortalıya geri döner. Neden? Örneğin:

A.6 — Muhtelif

• A.6.1 Poliçe süresi: Yıllık standart, gün bazlı özel
• A.6.2 Prim ödeme: Peşin veya taksit — geciken prim poliçe askı
• A.6.3 Değişiklik bildirimi: Araç değişimi, kullanıcı değişimi 7 gün bildirimi
• A.6.4 Tebligat adresi: Yazışma adresi değişikliği 30 gün bildirimi
• A.6.5 Çifte sigorta: Bildirim zorunluluğu, halefiyet paylaşımı

B Bölümü — Sigortalının Yükümlülükleri

B.1 — Beyan Yükümlülüğü

Sigorta başvurusunda doğru bilgi — araç, kullanıcı, kullanım şekli, önceki hasarlar. Yanlış/ eksik beyan tazminat reddi sebebi. TTK m.1435 uyumu.

B.2 — Risk Artırıcı Değişiklik Bildirimi

Araç kullanıcısı değişti, kamyon → çekici, özel → ticari vb. Sigortacı bildirildiğinde ek prim veya teminat yenileme yapar.

B.3 — Halefiyet Yardımı

Sigortalı sigortacının rücu sürecine yardım etmek zorunda — tanık bilgisi, belge, ifade. Yardımsızlık halefiyet engeli. Sigortacı bu durumda tazminatı azaltabilir.

C Bölümü — Çeşitli Hükümler

• C.1 Zamanaşımı: TTK m.1420 uyarınca 2 yıl
• C.2 Tebligat: Son bildirilen adrese yapılır — KEP dahil
• C.3 Uyuşmazlık: SKTK zorunlu (120k altı), üstünde Ticaret Mahkemesi

Eksperin Kasko Dosyasında Genel Şart Analizi

1. A.3 taraması: 23 istisnadan hangisi uygulanabilir? Alkol raporu, ehliyet sınıfı, muayene kontrolü.
2. A.4.3 hesap yöntemi: Onarım bazlı mı, yenisiyle değiştirme mi? Amortisman hesabı.
3. A.4.4 pert analizi: Eşik aşılmış mı? Sovtaj hesabı.
4. A.5.2 rücu değerlendirmesi: İstisna durumunda sigortacı rücu hakkı bildirilmeli.
5. B.1 beyan uygunluğu: Poliçe başvurusunda bildirilen sürücü/kullanım gerçekle uyumlu mu?
6. B.3 halefiyet desteği: Sigortalının raporu, ifadesi belgelenmeli.

En Sık İtiraz Edilen A.3 Maddeleri

1. A.3.1 Alkol: "Yasal sınır" yorumu — 0.5 promil öncesi arası tartışmalı
2. A.3.3 Ehliyet: B sınıfı ile kamyonet kullanımı istisna kapsamı
3. A.3.10 Trafik ihlali: "Büyük ihlal" tanımı — hız aşımı neden olmalı
4. A.3.14 Tadilat: "Fabrika dışı" — jant, aksesuar sayılır mı?
5. A.3.17 Mekanik arıza: Yangına yol açıp açmadığı tartışmalı

Kaynaklar

• SEDDK — Genel Şartlar Tam Metin
• TSB — Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları
• TTK m.1401-1521 — Sigorta sözleşmesi genel hükümleri
• Karayolları Trafik Kanunu (2918) — İlgili maddeler
• Yargıtay 17. HD — Kasko İstisna İçtihatları

İlgili yazılar: Kasko vs trafik sigortası, Pert / kısmi hasar, Araç değer kaybı, Karşılıklı kusur trafik.