Yangın Sigortası Genel Şartları (YGSS): Madde Madde Analiz

Türkiye'de her sigortalı yapının arkasında Yangın Sigortası Genel Şartları(YGSS) var — SEDDK onaylı standart metin. Ev, ofis, fabrika, depo — hepsi bu şartlara tabi. Bu yazıda YGSS\'nin yapısını ve eksperin yangın dosyasında kullanacağı her maddesini ele alıyoruz.

YGSS Yapısı

A.1 — Ana Teminat

Standart yangın poliçesi kapsamı:

• Yangın: Her türlü yangın (kasıt hariç — sigortalının)
• Yıldırım: Doğrudan yıldırım çarpması + sonucu oluşan hasar
• İnfilak: Gaz, buhar, kimyasal infilak
• Sonuç zararları: Yangın sırasında duman, is, koku, söndürme suyu zararları

"Yangın" tanımı: Kontrolsüz ateş. Kontrolsüzlük kritik — fırında yemek yanması (kontrollü) yangın değil.

A.2 — Ek Teminatlar (Opsiyonel)

Ana poliçeye ek klozla eklenen teminatlar — her biri ayrı prim:

• Grev, lokavt, kargaşalık, terör (GLKHHKNT): Toplumsal olaylar
• Deprem, yanardağ: DASK dışı — yapı üstü deprem teminatı
• Sel, su basması, yer kayması: Doğal afet
• Fırtına, dolu, kar ağırlığı
• Hırsızlık
• Cam kırılması
• Dahili su hasarı: Tesisat patlaması, sızıntı
• Kötü niyetli hareket: Sabotaj, vandalizm
• Araç çarpması
• Enkaz kaldırma masrafları
• İş durması (BI): Ayrı detaylı kloz
• Kira kaybı

A.3 — İstisnalar

1. A.3.1 Sigortalının kasti hareketi: Kundaklama — hiç ödenmez
2. A.3.2 Savaş, iç savaş, ihtilal: Ek klozla bile kapsanmaz
3. A.3.3 Nükleer: Radyoaktif kirlenme
4. A.3.4 Patlayıcı depolama: Kayıtsız patlayıcı — yangına neden olursa
5. A.3.5 Maden ocağı: Yer altı madenciliği
6. A.3.6 Yayın veya elektronik iletişim zararı: Sadece bunlar
7. A.3.7 Ani ve beklenmedik olay olmayan: Yavaş bozulma, kemirgen zararı
8. A.3.8 İç çalışma hasarları: Fırında yanma, buhar kazanı iç sıcaklık
9. A.3.9 Normal aşınma
10. A.3.10 Sigortalı malların kendi doğal niteliğinden kaynaklanan: Kendiliğinden yanma

A.4 - A.6 — Kapsam Detayları

A.4 — Sigorta Bedeli Yöntemi

YGSS 3 değerleme yöntemi tanır:

• ACV (Actual Cash Value — Gerçek Değer): Yeniden yapım − amortisman. Varsayılan yöntem.
• RCV (Replacement Cost Value — Yeniden Yapım): Amortisman yok. "New for old" klozu.
• Agreed Value: Önceden anlaşmalı sabit değer. Sanat eseri, antika için.

A.5 — Sigorta Başlangıç ve Bitişi

Poliçe başlangıç tarihi saat 12.01\'de teminat başlar, bitiş tarihinde saat 12.00\'da sona erer. Prim ödenmemişse askıya alınır.

A.6 — Sigorta Yerleşkesi

Sigortalı yapı adresi belirlenir. Mal başka yere taşınırsa teminat yok — ek poliçe gerekir ("portable" kloz).

B — Sigorta Sözleşmesi Detayları

B.1 — Beyan Yükümlülüğü

Sigortalı başvuruda tüm riskleri bildirmek zorunda:

• Yapının kullanım amacı (ev, ofis, fabrika)
• Malzeme ve kat sayısı
• Yanıcı maddelerin varlığı
• Komşu riskler (benzinlik, fabrika)
• Önceki yangın geçmişi
• Koruma sistemleri (sprinkler, alarm)

Gizleme / yanlış beyan TTK m.1435 uyarınca poliçe iptal sebebi.

B.2 — Risk Artırıcı Değişiklik

Sigortalı, risk artışı bildirmek zorunda:

• Yapı kullanımının değişmesi (ofis → fabrika)
• Yeni yanıcı madde depolama
• Tadilat, genişleme
• Komşu yapı riskinin artması

Bildirim 8 gün içinde yapılmalı. Sigortacı ek prim veya teminat reddi kararı verir.

B.3-B.6 — Diğer Maddeler

• B.3 Prim ödemesi
• B.4 Sözleşme süresi
• B.5 Fesih hakları
• B.6 Çifte sigorta

C — Hasar ve Tazminat

C.1 — İhbar Yükümlülüğü

Sigortalı yangından sonra 5 iş günü içinde yazılı ihbar yapmak zorunda. Aksi halde tazminat kesintisi gündemde.

C.2 — Koruma ve Kurtarma Yükümlülüğü

Sigortalı hasarın büyümesini önleyici makul tedbirleri almak zorunda:

• İtfaiye çağırma
• Kalan malları güvenli yere taşıma
• Değerli malları korumak
• Hasarın daha fazla yayılmasını önleme

C.3 — Hasar Tespiti

• Sigortacı eksper atar
• Sigortalı saha erişimi sağlamak zorunda
• Fotoğraf, belge, kayıt koruma
• Üretici-satıcı faturalar sağlama

C.4 — Tazminat Hesabı

Detaylı hesap: Yangın değer tespiti yazımız.

C.5 — Ödeme Süresi

Tam belge teslimi sonrası 45 gün (TTK m.1427/3). Geç ödeme ticari temerrüt faizi.

Eksperin YGSS Kontrol Listesi

1. A.1 teminat: Yangın mı, infilak mi, yıldırım mı? Sonuç zararları ayrı
2. A.2 ek kloz: Hasarın rizikosu hangi ek teminata giriyor?
3. A.3 istisna taraması: 10 istisna kontrolü
4. A.4 değerleme yöntemi: ACV/RCV/Agreed — poliçe neyi diyor?
5. A.6 yerleşke: Mal poliçede belirtilen adresse mi?
6. B.1 beyan uygunluğu: Başvuruda yanlış beyan var mı?
7. B.2 risk değişikliği: Kullanım, depolama değiştiyse bildirilmiş mi?
8. C.1 ihbar: 5 iş günü içinde yapıldı mı?
9. C.2 koruma: Sigortalı zarar azaltma çabası gösterdi mi?
10. C.4 hesap: Değerleme, muafiyet, noksan sigorta doğru sırayla

Özel Klozlar — Önemli Ekler

İş Durması (BI) Klozu

YGSS\'nin en karmaşık eki. Yangın sonrası işletmenin duruşu sonucu gelir kaybını karşılar. Detay: İş durması BI yazımız.

Enkaz Kaldırma Klozu

Yangın sonrası enkazın bertarafı için ek teminat. Sigorta bedelinin %5-10\'u tipik. Yapı yeniden inşa edilebilir hale getirilmek için şart.

Kira Kaybı Klozu

Kiracı sigortalı ise, yangın sonrası yeni yere taşınma ve kira farkı. Ev sahibi sigortalı ise, kiracının ödeme yapamaması.

"Mühendislik İskelesi" Klozu

İnşaat dönemindeki yapı için CAR sigortasına bağlantı. YGSS hand-over sonrası başlar.

Kaynaklar

• SEDDK — Yangın Sigortası Genel Şartları
• TSB — Yangın Sigortası Sektör Raporu
• TTK m.1401-1521 — Sigorta sözleşmesi genel hükümleri
• 6183 Sayılı Amme Alacakları Tahsili (Yangın dosyasında devlet ödemesi)
• Türkiye Yangından Korunma Yönetmeliği

İlgili yazılar: Yangın değer tespiti, Fire Cause & Origin NFPA 921, PML/MFL hesaplama, DASK vs konut poliçesi.