Döviz Cinsinden Hasar Tazminat Hesaplayıcı Hakkında
Uluslararası ticarette düzenlenen nakliyat poliçelerinin önemli bir kısmı dövizlidir. Hasar oluştuğunda döviz tazminatının TL karşılığının hangi tarihin kuru üzerinden hesaplanacağı, sigortalıyla sigortacı arasında sık tartışma konusudur. Yargıtay içtihadı ve sektör uygulamasında genel kabul hasar tarihi TCMB döviz satış kurudur; ancak poliçede farklı bir düzenleme varsa poliçe şartı öncelikli olur.
Bu ücretsiz hesaplayıcı; döviz cinsinden hasar tutarını ve hesap tarihini girerek TL karşılığını anında gösterir. Döviz kuru karşılaştırması yapar (hasar günü vs poliçe tarihi vs ihbar tarihi) ve kur farkından doğan avantaj/dezavantajı hesaplar.
Nasıl Kullanılır?
- 1
Döviz cinsi ve tutarı girin
USD, EUR, GBP veya CHF seçin. Hasar tutarını döviz cinsinden girin.
- 2
Kur tarihini seçin
Hasar günü (önerilen), poliçe tarihi, ihbar tarihi veya özel bir tarih seçin. Yargıtay içtihadı genelde hasar gününü esas alır.
- 3
Güncel kuru girin
Seçilen tarihe ait TCMB döviz satış kurunu girin. tcmb.gov.tr > Döviz Kurları'ndan erişilebilir.
- 4
TL karşılığını alın
Sistem hasar tutarının TL karşılığını hesaplar ve kur farkı analizi yapar.
// Temel hesap
TL Tazminat = Döviz Hasar Tutarı × Seçilen Tarih TCMB Kuru
// Yargıtay içtihadı ve pratik uygulama:
// Kural: Hasar günü TCMB döviz satış kuru esastır
// İstisna: Poliçede farklı kur tarihi yazılıysa poliçe geçerli
// Sık sorulan durum:
// Kur dalgalandıkça hangi tarih sigortalı lehine?
// - Dolar yükseliyorsa → geç tarih sigortalı lehine
// - Dolar düşüyorsa → erken tarih sigortalı lehine
Türk hukuk pratiğinde hasar tarihi genelde sigortalıyla sigortacı arasındaki menfaat dengesine en uygun referans kabul edilir. Ancak istikrarsız kur koşullarında poliçede özel düzenleme yapılması önerilir.
Gerçek Senaryo Örnekleri
Senaryo 1 — Dolar Yükselen Trend
Hasar 15 Ocak'ta oluştu (USD/TL 32.50). Sigortalı talebi 15 Mart'ta işleme aldı (USD/TL 34.00). 50.000 USD hasar. Hasar günü kuruyla: 1.625.000 TL. Talep günü kuruyla: 1.700.000 TL. Hasar günü kuru kullanılırsa sigortalı 75.000 TL daha az alır.
Senaryo 2 — Poliçe Özel Klozu
Poliçede "tazminat ödeme günü kuru" klozu vardır. Hasar Mayıs (USD 35.00), ödeme Ağustos (USD 37.50). 30.000 USD hasar için poliçe kuralı uygulanır: 30.000 × 37.50 = 1.125.000 TL. Standart hasar günü kuralı (30.000 × 35.00 = 1.050.000 TL) aşılır.
Senaryo 3 — Stabil Kur (Fark Sınırlı)
10.000 EUR hasar. Hasar günü EUR/TL 35.20, ihbar günü 35.25, ödeme günü 35.45. Kur farkı minimaldir. Hasar günü: 352.000 TL. Ödeme günü: 354.500 TL. 2.500 TL fark pratikte önemsizdir — tartışma çıkmaz.
Eksperler İçin Pratik Not
Eksper raporunda döviz hasarı mutlaka hem döviz hem TL cinsinden gösterilmelidir. Kur tarihi ve TCMB kur numarası (satış/alış) açıkça yazılmalıdır. Dövizli poliçelerde sigorta bedeli ile fatura tutarının aynı para biriminde olup olmadığı kontrol edilmeli; farklıysa noksan sigorta hesabı için hangi para birimini esas alacağı karar verilmelidir. Yüksek kur dalgalanma dönemlerinde hasarın farklı tarihlerdeki TL karşılığı alternatif hesap olarak rapora eklenebilir — bu, uzlaşma müzakerelerinde değerli bir referanstır.
Sık Sorulan Sorular
Hangi kur esas alınır — TCMB döviz alış mı satış mı?+
Sektör pratiği TCMB döviz satış kuru yönündedir çünkü sigortalı tazminatla döviz satın almak durumundadır. Ancak poliçede farklı kur (alış, efektif) belirtilmişse poliçe geçerlidir. Bu hesap aracı satış kurunu varsayılan kabul eder.
Poliçe TL'dir ama mal dövizlidir — nasıl hesaplanır?+
TL poliçesinde hasar TL olarak hesaplanır ancak fatura dövizliyse malın değeri hasar günü TCMB kuruyla TL'ye çevrilir. Ardından noksan sigorta hesabı bu TL tutar üzerinden yapılır. Poliçe ve fatura para biriminin farklı olması noksan sigorta dosyalarının en karmaşık senaryosudur.
Uluslararası sigortada (London Market) kur uygulaması farklı mı?+
Evet. London Market (Lloyd's) poliçelerinde genelde "loss date" (hasar günü) kuru esas alınır. Türk hukuk uygulaması ile paralelliği vardır. Ancak London Market bazı klozlarla poliçe tarihindeki kuru sabitleyebilir — her poliçenin wording'i ayrı okunmalıdır.
Döviz tazminatı doğrudan dövizli de ödenebilir mi?+
Evet, sigortacı ve sigortalı anlaşırsa döviz olarak ödeme yapılabilir. Türk Merkez Bankası'nın döviz pozisyon limitleri ve vergi mevzuatı dikkate alınmalıdır. Ancak yargıya intikal eden davalarda mahkeme TL olarak hüküm kurar ve kur tarihini belirler.
İlgili Kaynaklar
Hesabı Otomatik, Raporu 5 Dakikada Hazır
Ekspertio'ya belgeleri yükleyin — hesaplar otomatik yapılır, mevzuat atıfları doğru, Word raporu hazır. Siz sadece onaylayın ve imzalayın. 3 rapor ücretsiz.
Ücretsiz Dene → 3 Rapor Hediye