Hasar Dosyası Süreci: İhbardan Tazminata 10 Adım
Hasar anı → ihbar → belge → eksper → rapor → müzakere → tazminat → rücu. Dosya süreleri ve sık yapılan 8 hata.
- ✓Hasar dosyasının tam süreci 10 adım: ihbar, belge toplama, ön tespit, eksper ataması, saha gözlemi, rapor hazırlama, müzakere, tazminat ödemesi, rücu, kapanış.
- ✓Sigortalının en kritik sorumluluğu: süresinde yazılı ihbar + delil zincirini koruma.
- ✓Belge listesi: poliçe, fatura, B/L/CMR, survey raporu, hasar fotoğrafları, polis tutanağı (varsa), üretici QC belgeleri, muhasebe kayıtları.
- ✓Dosya süresi: basit dosya 2-8 hafta, orta 1-3 ay, kompleks 3-12 ay. Rücu dosyaları ayrıca 6-24 ay.
- ✓Sigortalının hatası dosyayı geciktirebilir ve tazminatı düşürebilir — her adımda belge ve tarih saklamak kritik.
Hasar oldu, şimdi ne yapacağım? — Sigortalının dosya açılışındaki en önemli anlarından biri. Yanlış adımlar tazminatı düşürür, haklar kaybolur, rücu imkanı ölür. Bu yazıda hasar anından tazminat teslimine kadar 10 adımlı tam süreci, sigortalının her adımdaki sorumluluklarını ve süreç hızlandıran taktikleri ele alıyoruz.
10 Adımlı Süreç
1. Hasar Anı — İlk 24 Saat
Hasar oluştuğu andan itibaren ilk 24 saat kritik. Yapılması gerekenler:
- Ek zararı önleyici tedbirler (sızan su tahliyesi, yangın söndürme, emniyet şeridi)
- Olay yerinin fotoğraflanması — genel ve detay
- Polis/itfaiye çağırma (gerekirse)
- Tanık bilgileri toplama
- Delil koruma: enkaz hareket ettirmeme, konteyner açmama
2. İhbar — Yazılı ve Süresinde
Sigortacıya ve duruma göre taşıyıcıya/karşı tarafa ihbar. İhbar yazılı yapılmalıdır — KEP, noter, iadeli taahhütlü posta. Süreler branşa göre değişir:
- Sigortacıya: genelde 5 iş günü (poliçe özel şartı)
- CMR taşıyıcıya: görünür hasar teslim anında, gizli 7 iş günü
- Hague-Visby: görünür teslim anında, gizli 3 takvim günü
- Trafik kazasında 2 iş günü içinde ZMMS'ye
Detay: CMR ihbar süreleri ve zamanaşımı yazımız.
3. Dosya Numarası ve Kontak
Sigortacı başvurunuzu kayıt edip dosya numarası verir. Bu numara tüm iletişimde referans olur. Size atanan hasar uzmanı (claim handler) kim — kontak bilgisi alınır.
4. Belge Toplama
Sigortalı hazırlamak zorunda olduğu belgeler:
✓ Poliçe (tam nüsha)
✓ Fatura / proforma
✓ Taşıma belgesi (CMR, B/L, AWB)
✓ Hasar fotoğrafları
✓ İhbar yazışmaları
✓ Kimlik / vergi levhası
Branşa göre ek belgeler:
✓ Survey raporu (emtia)
✓ Polis tutanağı (trafik, hırsızlık, yangın)
✓ İtfaiye tutanağı (yangın)
✓ Hastane raporu (sağlık hasarları)
✓ Mühür (seal) kayıtları (emtia konteyner)
✓ Data logger raporu (reefer)
✓ Muhasebe kayıtları (BI için)
5. Eksper Ataması
Sigortacı gerekli gördüğünde (çoğu dosyada) sigorta eksperi görevlendirir. Eksper:
- Sigortacının onaylı listesinden seçilir
- Sigortalı ile saha ziyareti için iletişime geçer
- Ücreti sigortacı öder
- Görev yazısı ile atanır (tarafsız konum)
Sigortalı eksper kararına güvenmezse kendi taraf ekspertizini atayabilir — ücreti kendisine ait.
6. Saha Gözlemi ve İnceleme
Eksper saha ziyareti yapar:
- Hasarın fiziksel tespiti
- Fotoğraflama (5 katmanlı standart)
- Tanık ifadesi
- Belge kontrolü
- Numune alma (laboratuvar analizi için)
Saha ziyareti 1-4 saat sürer. Kompleks dosyalarda birden fazla ziyaret olabilir.
7. Eksper Raporunun Hazırlanması
Eksper tüm belge ve verileri analiz eder; rapor hazırlar. Standart süre 2-4 hafta; kompleks dosyada 2-3 ay. Rapor sigortacıya teslim edilir — sigortalıya değil (ancak sigortalı kopya talep edebilir).
8. Tazminat Kararı ve Müzakere
Sigortacı eksper raporuna dayanarak tazminat kararı alır. Üç olasılık:
- Kabul: Raporun önerdiği tutar ödeme planı
- Kısmi kabul: İtirazlı kalemler için pazarlık
- Ret: Teminat dışı olarak reddetme (sigortalı itiraz edebilir)
9. Tazminat Ödemesi
TTK m.1427/3 uyarınca sigortacı 45 gün içinde ödemeyi yapmalıdır. Süre, tüm belge ve bilgilerin sigortacıya ulaştığı tarihten itibaren işler. Ödeme banka transferi ile sigortalının hesabına veya lehtarın hesabına yapılır.
10. Rücu Süreci (Sigortacı Tarafı)
Tazminat ödendikten sonra sigortacı halefiyet kapsamında taşıyıcıya/üçüncü tarafa rücu eder. Sigortalı bu aşamada bilgilendirilir ama rol almaz. Detay: Rücu hakkı ve halefiyet.
Dosya Süre Tahminleri
| Dosya Tipi | Eksper Süresi | Tazminat Süresi | Toplam |
|---|---|---|---|
| Basit kasko | 1 hafta | 1-2 hafta | 2-4 hafta |
| Emtia nakliyat (standart) | 2-4 hafta | 2-4 hafta | 1-2 ay |
| Yangın (orta) | 1-2 ay | 1-2 ay | 2-4 ay |
| İş durması (BI) | 2-4 ay | 2-3 ay | 4-8 ay |
| Müşterek avarya | — | 1-3 yıl (dispeche) | 1-3 yıl |
| Rücu davası | — | — | 6-24 ay |
Sigortalının Sık Yaptığı 8 Hata
- Sözlü ihbar. Telefon/WhatsApp yeterli değil — yazılı.
- Süreyi kaçırma. Her branşın kendi süresi.
- Delil bozma. Konteyneri açıp fotoğraf çekmeden boşaltma, enkaz hareket ettirme.
- Belge toplamayı geciktirme. Fatura, QC raporu, muhasebe kayıtları hasar anında arşivlenmeli.
- Taşıyıcıyla sulh yapıp sonra sigortacıya başvurma. Halefiyet hakkını etkiler.
- Eksperle işbirliği yapmama. Eksperin saha ziyareti için randevu vermeme, belge saklamama.
- Üretici/tedarikçiye bilgi vermeme. QC raporu rücu zincirinde kritik.
- Küçük hasarları birleştirme. Ayrı olayları tek dosyaya bağlamak usul sorunları yaratır.
✓ Olay yeri fotoğraflandı (20+ adet)
✓ Polis/itfaiye tutanağı alındı (gerekiyorsa)
✓ Tanık bilgileri toplandı
✓ Sigortacıya yazılı ihbar yapıldı (KEP/noter)
✓ Taşıyıcıya ihbar yapıldı (CMR/B/L süresine göre)
✓ Dosya numarası alındı
✓ Belge listesi hazır
✓ Eksperle iletişim kuruldu
✓ Delil konumu korundu
Sık Sorulan Sorular
Sigortacı dosyayı sürüncemede bıraksa ne yaparım?+
Tazminat ödemeden önce taşıyıcıyla sulh yapabilir miyim?+
Süreci hızlandırmak için ne yapabilirim?+
Eksper raporunu görme hakkım var mı?+
Kaynaklar
- TTK m.1404-1427 — Sigorta sözleşmesi yükümlülükleri
- Sigorta Eksperleri Yönetmeliği
- Sigorta Bilgilendirme ve Değerlendirme Yönetmeliği
- SEDDK — Hasar Yönetim Kılavuzları
İlgili yazılar: Rapor itiraz süreci, SKTK başvuru rehberi, Zamanaşımı süreleri.
Mevzuat değişiklikleri, yeni hesaplama araçları ve hasar dosyalarından pratik notlar — haftada bir, sadece değerli olduğunda.
İstediğiniz zaman tek tıkla abonelikten çıkabilirsiniz. E-posta adresiniz üçüncü taraflarla paylaşılmaz.
Bilgiyi pratiğe dönüştürün
Bu yazıdaki hesaplamaları ve mevzuat bilgisini tek platformda — belgeleri yükleyin, AI raporunuzu 5 dakikada hazırlasın.