Ekspertiz Raporu Nasıl Yazılır? Adım Adım Rehber + Kontrol Listesi
Kapak sayfasından sonuç bölümüne kadar eksiksiz bir sigorta ekspertiz raporunun nasıl yazılacağını öğrenin. Sektör standardı bölümler, sık yapılan hatalar ve kontrol listesi.
- ✓Profesyonel bir ekspertiz raporu 7 standart bölümden oluşur: kapak, görev belgesi, risk tespiti, hasar tespiti, hasar hesabı, sorumluluk/rücu, sonuç.
- ✓Birim fiyat toplam adede bölünür — hasarlı adede değil. Bu en yaygın hatadır.
- ✓Noksan sigorta, muafiyet ve taşıyıcı sorumluluk limiti mutlaka ayrı ayrı hesaplanıp raporda gösterilmelidir.
- ✓Rücu bölümü boş bırakılırsa sigorta şirketi üçüncü tarafa karşı takip başlatamaz — raporun en kritik bölümü.
- ✓Rapor kalitesi, tazminat kararının hızını ve mahkeme süreçlerindeki inandırıcılığı doğrudan belirler.
Bir sigorta eksperinin ürettiği rapor, hem dosyanın hukuki temeli hem de ödeme kararının dayandığı belgedir. Eksik bölüm, hatalı hesap veya belirsiz ifade; sigorta şirketinin tazminat ödemesini geciktirmesine, mahkeme sürecinde itirazlara ya da rücu davasının düşmesine yol açabilir. Bu rehberde emtia kara ve deniz branşlarında profesyonel bir ekspertiz raporunun nasıl hazırlanacağını, sektör standardı bölümleri ve kaçınılması gereken hataları ele alıyoruz.
Neden İyi Bir Rapor Bu Kadar Kritik?
Sigorta eksperi raporunun hukuki niteliği, bilirkişi raporu ile benzerdir. Türk mahkemelerinde ekspertiz raporları delil niteliği taşır ve uyuşmazlıklarda hakim kararını doğrudan etkiler. Ayrıca TOBB ekspertiz ücret tarifesi brüt hasar tutarı üzerinden hesaplandığından, doğru hasar tespiti hem meslek etiği hem de ücret hakkı açısından kritiktir.
SEDDK'nın denetlediği eksper firmalarında raporlama kalitesi değerlendirme kriteri olarak kullanılmakta; tekrarlayan hatalar lisans ihlali sayılabilmektedir.
Standart Ekspertiz Raporunun 7 Bölümü
Kapak Sayfası
Rapor numarası, dosya numarası, sigorta şirketi adı, poliçe numarası, hasar ihbar tarihi, ekspertiz tarihi, eksper adı-soyadı-sicil numarası ve bağlı olduğu eksper firması. Kapakta ayrıca raporun branşı (emtea-kara / emtea-deniz) ve taşıma türü belirtilmelidir.
Görev Belgesi ve İhbar Bilgileri
Eksper atama yazısı tarih ve sayısı. İhbar tarihi, ihbar eden, ihbarda belirtilen hasar tipi. Taşıma güzergahı (kalkış–varış noktası, ülke/şehir). Konşimento veya CMR tarihi ve numarası. Bu bölüm, özellikle CMR ihbar süresi hesabı için temel oluşturur: hasar ihbar tarihi ile teslim tarihi arasındaki fark 7 iş günü limitini geçip geçmediğini gösterir.
Risk Tespiti — Sigortalı Mal ve Değer
Malın cinsi, miktarı, ambalajı. Konşimento veya CMR'deki adet ile faturadaki adet karşılaştırması. Fatura tutarı, para birimi, fatura tarihi. Sigorta bedeli (poliçedeki). Prim tutarı. Önemli: fatura tutarı sigorta bedeliyle karşılaştırılmalıdır — eğer sigorta bedeli düşükse noksan sigorta mevcuttur ve bir sonraki bölümde hesaplanmalıdır.
Hasar Tespiti — Survey Bulguları
Hasarlı adet, hasarsız adet. Hasar tipi (ıslanma, kırılma, ezilme, çürüme, kayıp). Hasar görülen ambalaj türü. Yükleme/boşaltma yerine ilişkin tespit. Fotoğraflar (rapor ekinde numaralandırılmış). Eğer BV (Bağımsız Vardiya / Survey) raporu mevcutsa, BV bulgularıyla uyum veya uyumsuzluk belirtilmeli; uyumsuzluğun nedeni açıklanmalıdır.
Hasar Hesabı ve Tazminat Önerisi
Birim fiyat hesabı (fatura tutarı ÷ toplam adet). Net hasar (hasarlı adet × birim fiyat). Muafiyet uygulanıyorsa kesilmesi. Noksan sigorta varsa EMNGŞ m.25/b uyarınca oransal tenzilat. CMR kara taşımacılığında 8,33 SDR/kg limiti aşılıp aşılmadığı kontrolü. Malın onarımı ekonomik değilse pert / kısmi hasar kararı net olarak yazılmalı. Dövizli poliçede hasar tarihi TCMB döviz satış kuru esas alınmalı. Önerilen tazminat tutarı ve para birimi.
Sorumluluk ve Rücu Değerlendirmesi
Hasarın oluşma nedeni (taşıyıcı kusuru, ambalaj yetersizliği, doğal afet vb.). Rücua kabil üçüncü taraf var mı? Taşıyıcı firma adı ve CMR/konşimento numarası. Sigorta şirketinin rücu hakkını kullanabilmesi için gerekli bilgiler (Türk Ticaret Kanunu m.1478). Bu bölüm atlanmamalıdır — rücu hakkı kullanılmazsa sigorta şirketi büyük miktarlar kaybedebilir.
Sonuç ve Öneri
Özet: tespit edilen brüt hasar, yapılan kesintiler, önerilen net tazminat. Gerekli ek belgeler (sevk irsaliyesi, CMR/konşimento orijinali, taşıyıcı rezerv belgesi vb.). Eksper kanaat ve imzası.
En Sık Yapılan 5 Hata
Rapor Tesliminden Önce Kontrol Listesi
İlgili Ücretsiz Araçlar
Rapor hazırlama sürecinde sık ihtiyaç duyulan hesaplamaları tek tıkla yapın:
Ayrıntılı formüller için noksan sigorta tenzilat hesabı ve CMR ihbar süreleri ve göndermeden önce raporu kendiniz denetlemek için 14 kriterli rapor denetim rehberimize göz atabilirsiniz.
Mevzuat değişiklikleri, yeni hesaplama araçları ve hasar dosyalarından pratik notlar — haftada bir, sadece değerli olduğunda.
İstediğiniz zaman tek tıkla abonelikten çıkabilirsiniz. E-posta adresiniz üçüncü taraflarla paylaşılmaz.
Bilgiyi pratiğe dönüştürün
Bu yazıdaki hesaplamaları ve mevzuat bilgisini tek platformda — belgeleri yükleyin, AI raporunuzu 5 dakikada hazırlasın.