Risk Ne Zaman Alıcıya Geçer?
DAP'ta risk, mal belirlenen varış yerinde — boşaltmaya hazır halde, taşıma aracının üzerinde — alıcıya sunulduğu anda alıcıya geçer. Satıcı, varış yerine kadar taşımayı, gümrük geçişini ve tüm masrafları üstlenir. Boşaltma alıcıya aittir; satıcı mal aracın içinde iken sorumluluğu biter.
Sigorta Yükümlülüğü
DAP'ta sigorta yaptırma yükümlülüğü yoktur, ancak risk varış yerine kadar satıcıda olduğundan pratikte satıcı kendisi için sigorta alır. Alıcı, teslimden sonra kendi riskini kapsayacak sigorta isterse yaptırabilir; bu daha çok boşaltma ve dahili taşımayı kapsar.
Tarafların Yükümlülükleri
Satıcı
- Malı belirlenen varış yerine kadar taşımak
- İhracat gümrük işlemlerini yapmak
- Varış yerine kadar tüm masraf ve riskleri üstlenmek
- Taşıma belgelerini alıcıya sağlamak
Alıcı
- Boşaltma işlemini ve masraflarını üstlenmek
- İthalat gümrük işlemlerini yapmak ve vergileri ödemek
- Teslim sonrası tüm dahili taşımayı organize etmek
Pratik Örnek
DAP Istanbul → Paris Senaryosu
Türk mobilya ihracatçısı, Fransız alıcıya DAP Paris 19. Bölge Deposu koşulu ile mal satar. Satıcı, Paris'teki depoya kadar taşımayı organize eder. Kamyon Paris'te anlaşılan depoya geldiğinde, mal boşaltılmaya hazır şekilde alıcıya teslim edilir. Boşaltma sırasında hasar oluşursa bu alıcıya aittir. Paris'e varıncaya kadar yol hasarı ise satıcıdadır.
Incoterms 2020 Değişiklikleri
Incoterms 2020'de DAP'ta yapısal değişiklik yoktur. Ancak ICC, satıcının kendi taşıma araçlarını kullanması durumunda sözleşmede açıkça belirtilmesini önerir (kamyonlarınızla taşıyorsanız).
Sık Yapılan Hatalar
⚠️Boşaltma hasarının satıcıya yüklenmesi
Mal varış deposuna getirildikten sonra, boşaltma alıcının sorumluluğundadır. Boşaltma sırasında meydana gelen hasarlar alıcının sigortasından karşılanır — satıcıya rücu edilemez.
⚠️Varış yerinin belirsizliği
DAP'ta varış yeri çok net belirtilmelidir (örn. "DAP Acme Warehouse, 123 Rue Paris" — "DAP Paris" yetersizdir). Aksi halde risk transfer noktası tartışmalı olur.
Eksperler İçin Pratik Not
DAP'ta risk transfer noktası boşaltmadan ÖNCEDİR — yani mal aracın üzerinde iken alıcıya "teslim edilmiş" sayılır. Boşaltma sırasındaki hasarlar alıcı sorumluluğundadır. Bu incelik, DPU ile DAP arasındaki temel farktır: DPU'da satıcı boşaltma dahil sorumludur, DAP'ta değil.
Sık Sorulan Sorular
DAP ile DPU arasındaki fark nedir?+
DAP'ta mal varış yerine getirilir ve aracın üzerinde iken alıcıya teslim edilir — boşaltma alıcıya aittir. DPU'da ise satıcı boşaltmayı da yapar. DPU, D grubunda satıcıya boşaltma yükümlülüğü veren TEK terimdir.
DAP'ta ithalat gümrüğünü kim yapar?+
Alıcı yapar. İthalat gümrüğü yapma yükümlülüğü sadece DDP'de satıcıya aittir. DAP'ta satıcı malı ithalat gümrüğünden geçirmez; gümrük alıcıya bırakılır.
DAP Türk ihracatçıları için uygun mudur?+
Karayolu ve hava ihracatlarında sık kullanılır. Avrupa'ya karayolu ihracatta DAP idealdir — satıcı Türkiye'den alıcının deposuna kadar taşır. Ancak varış ülkesinde ithalat gümrüğü karmaşıksa DDP'yi seçmek daha çok müşteri memnuniyeti sağlar.
İlgili Kaynaklar
Daha fazla bilgi için Incoterm 2020 sigorta sorumluluğu yazımıza ve interaktif Incoterm hesaplayıcımıza bakabilirsiniz. Taşıyıcı sorumluluk limitleri için CMR 8,33 SDR limiti ve hasar ihbar süreleri için CMR ihbar süreleri yazılarımız.
Dosya Takibini Sisteme Bırak — Sen Sadece Karar Ver
DAP dahil 11 Incoterm\'de sigortalının doğru tespiti, risk devir noktasının analizi ve raporun hazırlanması — Ekspertio belgelerden otomatik çıkarır. Siz onaylayıp imzalarsınız. 3 rapor ücretsiz — kart gerekmez.