Risk Ne Zaman Alıcıya Geçer?
CFR'de risk, mal yükleme limanında gemiye yüklendiği anda alıcıya geçer. Ancak bunun aksine, deniz navlun masrafı satıcı tarafından ödenir. Bu "maliyet alıcıda, risk çoktan alıcıda" tuhaf ikiliği CFR'nin en sık karıştırılan yönüdür. Satıcı navlun dışında sigorta yaptırmakla yükümlü değildir.
Sigorta Yükümlülüğü
CFR'de sigorta satıcının yükümlülüğünde DEĞİLDİR. Alıcı, gemiye yükleme anından itibaren taşıdığı risk için kendisi sigorta yaptırmak zorundadır. Uygulamada bu sık unutulur; satıcının navlunu ödediği düşünülerek sigorta da yaptırdığı varsayılır — bu yanlıştır.
Tarafların Yükümlülükleri
- Malı yükleme limanında gemiye yüklemek
- Varış limanına kadar deniz navlunu ödemek
- İhracat gümrük işlemlerini yapmak
- Alıcıya onboard konşimentoyu teslim etmek
- Yükleme anından itibaren tüm riskleri üstlenmek
- Sigorta yaptırmak (ZORUNLU — satıcı yapmaz)
- Varış limanında boşaltma ve ithalat masraflarını ödemek
- İthalat gümrüğü ve vergilerini karşılamak
Pratik Örnek
Türk tekstil firması, Alman alıcıya CFR Hamburg koşulu ile 30 konteyner kumaş satmıştır. Satıcı navlunu ödeyip Hamburg'a kadar taşımayı organize eder. Akdeniz'de fırtına nedeniyle 3 konteyner denize düşer. Bu hasarın sorumlusu alıcıdır — risk İzmir'de yüklemeye geçmişti. Alıcının sigortası yoksa (sık rastlanır) 3 konteyner tamamen yanmış demektir.
Sık Yapılan Hatalar
Eksperler İçin Pratik Not
Sık Sorulan Sorular
CFR ile CIF arasındaki fark nedir?+
CFR'de alıcı sigorta yaptırmazsa ne olur?+
CFR'de boşaltma masrafı kime aittir?+
İlgili Kaynaklar
Daha fazla bilgi için Incoterm 2020 sigorta sorumluluğu yazımıza ve interaktif Incoterm hesaplayıcımıza bakabilirsiniz. Taşıyıcı sorumluluk limitleri için CMR 8,33 SDR limiti ve hasar ihbar süreleri için CMR ihbar süreleri yazılarımız.