Risk Ne Zaman Alıcıya Geçer?
CFR'de risk, mal yükleme limanında gemiye yüklendiği anda alıcıya geçer. Ancak bunun aksine, deniz navlun masrafı satıcı tarafından ödenir. Bu "maliyet alıcıda, risk çoktan alıcıda" tuhaf ikiliği CFR'nin en sık karıştırılan yönüdür. Satıcı navlun dışında sigorta yaptırmakla yükümlü değildir.
Sigorta Yükümlülüğü
CFR'de sigorta satıcının yükümlülüğünde DEĞİLDİR. Alıcı, gemiye yükleme anından itibaren taşıdığı risk için kendisi sigorta yaptırmak zorundadır. Uygulamada bu sık unutulur; satıcının navlunu ödediği düşünülerek sigorta da yaptırdığı varsayılır — bu yanlıştır.
Tarafların Yükümlülükleri
Satıcı
- Malı yükleme limanında gemiye yüklemek
- Varış limanına kadar deniz navlunu ödemek
- İhracat gümrük işlemlerini yapmak
- Alıcıya onboard konşimentoyu teslim etmek
Alıcı
- Yükleme anından itibaren tüm riskleri üstlenmek
- Sigorta yaptırmak (ZORUNLU — satıcı yapmaz)
- Varış limanında boşaltma ve ithalat masraflarını ödemek
- İthalat gümrüğü ve vergilerini karşılamak
Pratik Örnek
CFR Izmir → Hamburg Senaryosu
Türk tekstil firması, Alman alıcıya CFR Hamburg koşulu ile 30 konteyner kumaş satmıştır. Satıcı navlunu ödeyip Hamburg'a kadar taşımayı organize eder. Akdeniz'de fırtına nedeniyle 3 konteyner denize düşer. Bu hasarın sorumlusu alıcıdır — risk İzmir'de yüklemeye geçmişti. Alıcının sigortası yoksa (sık rastlanır) 3 konteyner tamamen yanmış demektir.
Sık Yapılan Hatalar
⚠️CFR'de satıcının sigorta yaptırdığının sanılması
CFR ile CIF'i karıştırma en sık hatadır. CIF'te satıcı minimum sigorta yapar; CFR'de hiç sigorta yoktur — alıcı kendisi almazsa sigortasız taşıma olur.
⚠️Konteyner taşımacılığında CFR kullanımı
CFR sadece deniz ve iç suyolu taşımacılığında uygundur; konteynerde CPT daha uygundur. Konteyner terminalinde teslim kuralları farklıdır.
Eksperler İçin Pratik Not
CFR ekspertiz dosyalarında en kritik soru: alıcının nakliyat sigortası var mı? Alıcı Türk veya yabancı olabilir; sigorta poliçesinin kimde olduğunu ve hangi klozla düzenlendiğini kontrol etmek ilk adımdır. Yok ise sigortasız taşıma durumu vardır ve hasarı karşılayacak kimse yoktur.
Sık Sorulan Sorular
CFR ile CIF arasındaki fark nedir?+
İkisinde de risk gemiye yüklemede alıcıya geçer ve satıcı navlunu öder. Fark: CIF'te satıcı ayrıca minimum kapsamlı nakliyat sigortası yaptırmakla yükümlüdür; CFR'de sigorta yapma yükümlülüğü yoktur. Alıcı CFR alıyorsa kendi adına sigorta düzenlemelidir.
CFR'de alıcı sigorta yaptırmazsa ne olur?+
Sigortasız taşıma olur ve deniz yolculuğunda oluşan hasarlar tamamen alıcının zararı olarak kalır. Satıcıya rücu imkânı yoktur çünkü risk gemiye yüklemede geçmiştir. Bu nedenle alıcıya CFR alırken mutlaka nakliyat poliçesi düzenlemesi hatırlatılmalıdır.
CFR'de boşaltma masrafı kime aittir?+
Varış limanında boşaltma masrafı alıcıya aittir. Satıcının sorumluluğu navlun ödemesi ile sınırlıdır; boşaltma, gümrük, dahili nakliye hepsi alıcıda.
İlgili Kaynaklar
Daha fazla bilgi için Incoterm 2020 sigorta sorumluluğu yazımıza ve interaktif Incoterm hesaplayıcımıza bakabilirsiniz. Taşıyıcı sorumluluk limitleri için CMR 8,33 SDR limiti ve hasar ihbar süreleri için CMR ihbar süreleri yazılarımız.
Dosya Takibini Sisteme Bırak — Sen Sadece Karar Ver
CFR dahil 11 Incoterm\'de sigortalının doğru tespiti, risk devir noktasının analizi ve raporun hazırlanması — Ekspertio belgelerden otomatik çıkarır. Siz onaylayıp imzalarsınız. 3 rapor ücretsiz — kart gerekmez.
İlgili Incoterm Sayfaları