Risk Ne Zaman Alıcıya Geçer?
CPT'de risk, mal satıcı tarafından ilk taşıyıcıya teslim edildiği anda alıcıya geçer. Satıcı varış noktasına kadar taşıma masrafını (ana navlun dahil) öder. Çok modlu taşımacılıkta "ilk taşıyıcı" genelde karayolu şoförü veya terminal operatörüdür; satıcı deposundan alındığı anda risk başlar. CPT, CFR'nin tüm modlar için eşdeğeridir.
Sigorta Yükümlülüğü
Sigorta yaptırma yükümlülüğü alıcıdadır. Satıcı navlunu öder ama sigorta yapmak zorunda değildir. Çok modlu taşımada alıcı, yüklemeden varışa kadar tüm süreci kapsayan bir poliçe almalıdır.
Tarafların Yükümlülükleri
- Malı ilk taşıyıcıya teslim etmek
- Varış noktasına kadar tüm taşıma masraflarını ödemek
- İhracat gümrük işlemlerini yapmak
- Alıcıya uygun taşıma belgelerini (waybill, CMR, AWB) sağlamak
- Teslim anından itibaren riski üstlenmek
- Sigorta yaptırmak (ZORUNLU — satıcı yapmaz)
- Varış noktasında boşaltma ve ithalat masraflarını ödemek
- İthalat gümrüğü ve vergilerini karşılamak
Pratik Örnek
Türk otomotiv yan sanayi firması, Alman alıcıya CPT Münih koşulu ile parça ihraç eder. Satıcı, Münih'e kadar karayolu taşımacılığını organize edip öder. Yük İstanbul'da TIR'a yüklendiği anda risk alıcıya geçer. Avusturya'da trafik kazası olursa bu hasar alıcının sigortasından ödenir. Satıcı taşıma bedelini ödedi diye hasardan sorumlu değildir.
Sık Yapılan Hatalar
Eksperler İçin Pratik Not
Sık Sorulan Sorular
CPT ile CFR arasındaki fark nedir?+
CPT ve CIP arasındaki fark nedir?+
CPT ile hava taşımacılığı uygun mu?+
İlgili Kaynaklar
Daha fazla bilgi için Incoterm 2020 sigorta sorumluluğu yazımıza ve interaktif Incoterm hesaplayıcımıza bakabilirsiniz. Taşıyıcı sorumluluk limitleri için CMR 8,33 SDR limiti ve hasar ihbar süreleri için CMR ihbar süreleri yazılarımız.