Risk Ne Zaman Alıcıya Geçer?
FAS'ta risk, mal yükleme limanında kararlaştırılan rıhtım veya mavnaya — yani geminin doğrultusunda — konulduğu anda alıcıya geçer. Satıcı bu noktaya kadar tüm sorumluluğu üstlenir: ihracat gümrüğü, karayolu taşıma, liman ücretleri. Gemiye yükleme, navlun ve sigorta alıcıya aittir.
Sigorta Yükümlülüğü
Rıhtıma teslimden itibaren sigorta alıcının sorumluluğundadır. Liman içi bekleme, yükleme, deniz yolculuğu ve varış limanı — hepsi alıcının sigortası kapsamında olmalıdır.
Tarafların Yükümlülükleri
- Malı yükleme limanında geminin yanına yerleştirmek
- İhracat gümrük işlemlerini tamamlamak
- Satıcı ülkesindeki tüm nakliye ve liman masraflarını üstlenmek
- Ticari fatura ve ihracat belgelerini düzenlemek
- Gemiyi kiralamak ve ana deniz taşımasını organize etmek
- Gemiye yükleme masrafını üstlenmek
- Sigorta yaptırmak
- Boşaltma ve ithalat gümrüğü masraflarını ödemek
Pratik Örnek
Türk mermer ihracatçısı, Çinli alıcıya FAS İzmir Limanı koşulu ile 400 ton mermer blok satmıştır. Satıcı, blokları Alsancak limanında geminin yanındaki rıhtıma yerleştirir. Bu an itibarıyla risk alıcıya geçer. Eğer bloklar gemiye yüklenirken liman vincinden düşer ve hasarlanırsa, bu hasarın sorumlusu alıcıdır — çünkü yükleme ve sigorta alıcıya aitti.
Sık Yapılan Hatalar
Eksperler İçin Pratik Not
Sık Sorulan Sorular
FAS ile FOB arasındaki fark nedir?+
FAS'ta gemi yükleme masrafı kime aittir?+
FAS'ta ihracat gümrüğünü kim yapar?+
İlgili Kaynaklar
Daha fazla bilgi için Incoterm 2020 sigorta sorumluluğu yazımıza ve interaktif Incoterm hesaplayıcımıza bakabilirsiniz. Taşıyıcı sorumluluk limitleri için CMR 8,33 SDR limiti ve hasar ihbar süreleri için CMR ihbar süreleri yazılarımız.