Risk Ne Zaman Alıcıya Geçer?
FCA'da risk, mal anlaşılan yerde (satıcının tesisi veya başka bir belirlenen yer) alıcının belirlediği taşıyıcıya teslim edildiği anda alıcıya geçer. Eğer teslim yeri satıcının tesisi ise, satıcı malı taşıma aracına yüklemekle yükümlüdür; ama teslim yeri başka (örn. terminal) ise satıcı sadece aracın yanına getirir, boşaltma alıcıya aittir.
Sigorta Yükümlülüğü
Sigorta yaptırma yükümlülüğü alıcıdadır. Teslim anından itibaren tüm taşıma boyunca riski alıcı taşır; bu nedenle nakliyat sigortası da alıcı adına düzenlenmelidir.
Tarafların Yükümlülükleri
- Malı kararlaştırılan yerde ve zamanda alıcının belirlediği taşıyıcıya teslim etmek
- İhracat gümrük işlemlerini tamamlamak ve ihracat iznini almak
- Ticari fatura ve uygunluk kanıtlarını sağlamak
- Teslim yerinin satıcı tesisi olması durumunda yükleme yapmak
- Taşıyıcıyı belirlemek ve satıcıya bildirmek
- Ana taşıma masraflarını üstlenmek
- Sigorta yaptırmak (zorunlu değil ama önerilir)
- İthalat gümrüğü ve vergilerini ödemek
- Teslim yerinden itibaren tüm riskleri üstlenmek
Pratik Örnek
Türk zeytinyağı üreticisi, Hollandalı alıcıya FCA Mersin Limanı koşulu ile mal satmıştır. Satıcı, malı Mersin terminaline getirir ve alıcının belirlediği taşıma şirketine teslim eder. Teslim anından itibaren risk alıcıya geçer. Eğer teslim satıcı tesisinde yapılsaydı, satıcı aracın üzerine yükleme yapmakla yükümlü olurdu.
Incoterms 2020 Değişiklikleri
Incoterms 2020'nin en önemli değişikliklerinden biri FCA'dadır. Artık alıcı ile anlaşma halinde taşıyıcının, satıcı adına "onboard" kayıtlı konşimento düzenlemesi talep edilebilir. Bu, akreditif (L/C) ile yapılan deniz ihracatlarında önemli bir kolaylıktır.
Sık Yapılan Hatalar
Eksperler İçin Pratik Not
Sık Sorulan Sorular
FCA ile FOB arasındaki fark nedir?+
FCA'da konşimento kim adına düzenlenir?+
FCA'da hasar oluşursa rücu kimden talep edilir?+
İlgili Kaynaklar
Daha fazla bilgi için Incoterm 2020 sigorta sorumluluğu yazımıza ve interaktif Incoterm hesaplayıcımıza bakabilirsiniz. Taşıyıcı sorumluluk limitleri için CMR 8,33 SDR limiti ve hasar ihbar süreleri için CMR ihbar süreleri yazılarımız.