Risk Ne Zaman Alıcıya Geçer?
FOB'da risk, mal yükleme limanında gemiye yüklendiği anda alıcıya geçer. Incoterms 2020, "mal gemiye yüklendikten sonra" der — bu, malın gemi korkuluklarını (geminin dikey hattını) aşma kriterinin yerine geçmiştir. Satıcı yüklemeyi tamamlamakla yükümlüdür; navlun ve sigorta alıcıya aittir.
Sigorta Yükümlülüğü
Sigorta yaptırma yükümlülüğü alıcıdadır. Yükleme sonrası — deniz yolculuğu, boşaltma, gümrük — tüm aşamalar alıcının poliçesi kapsamında olmalıdır. Satıcı yalnızca yükleme öncesi ve sırasındaki riskten sorumludur.
Tarafların Yükümlülükleri
- Malı yükleme limanında gemiye yüklemek
- İhracat gümrük işlemlerini tamamlamak
- Yükleme limanına kadar tüm karayolu taşıma masraflarını karşılamak
- Liman ve yükleme ücretlerini ödemek
- Alıcıya yükleme tamamlandığına dair konşimento sağlamak
- Gemi kiralama ve navlun masrafını üstlenmek
- Sigorta yaptırmak
- Varış limanında boşaltma masrafını ödemek
- İthalat gümrüğü ve vergilerini ödemek
- Gemiye yüklemeden sonraki tüm riskleri üstlenmek
Pratik Örnek
Türk mobilya üreticisi, ABD'li alıcıya FOB Ambarlı koşulu ile 20 konteyner mobilya satmıştır. Mobilyalar Ambarlı'da gemiye yüklenirken rüzgârlı hava nedeniyle bir konteyner vinç tarafından hafifçe sarsılır ve içindeki kısım zarar görür. Yükleme tamamlandıktan sonra oluşan bu hasar alıcının sigortası kapsamındadır. Alıcının poliçesi ICC A teminatıyla düzenlendiyse hasar ödenir.
Sık Yapılan Hatalar
Eksperler İçin Pratik Not
Sık Sorulan Sorular
FOB'da yükleme hasarı kimin sorumluluğundadır?+
FOB sözleşmesinde sigortayı kim yapar?+
FOB'da hangi konşimento kabul edilir?+
İlgili Kaynaklar
Daha fazla bilgi için Incoterm 2020 sigorta sorumluluğu yazımıza ve interaktif Incoterm hesaplayıcımıza bakabilirsiniz. Taşıyıcı sorumluluk limitleri için CMR 8,33 SDR limiti ve hasar ihbar süreleri için CMR ihbar süreleri yazılarımız.